Skip to main content

Kontekstueel, tijdschrift voor gereformeerd belijden nú, wil een brug slaan tussen de gereformeerde traditie en de vragen van deze tijd. Het wil opiniërend werken op het gebied van kerk en theologie, voor theologen en voor geïnteresseerde gemeenteleden.

Het januari-nummer 2026 (Kontekstueel 40-1) heeft als thema: De deugd in het midden. Deugdethiek en polarisatie.

Uit het redactief:
De laatste tijd hoor je regelmatig dat we in een tijd van polarisatie leven. De politiek lijkt hopeloos verdeeld, internationaal lijken er meer kampen dan bondgenootschappen te zijn en ook op het kerkelijke erf is het scheiding dat de boventoon voert. De Christelijke Gereformeerde Kerken zijn op het moment van schrijven volgens sommigen gescheurd, volgens anderen nog niet, en de ‘conservatieve zuil’ waarover soms sprake is versterkt ook niet bepaald de eensgezindheid.
Tegen die achtergrond valt een andere trend op. In de theologie is er sprake van een revival van de antieke deugdethiek. Deze manier van ethiek bedrijven vraagt: ‘wat is goed leven?’ Deze vorm van ethiek is doordacht door de Schotse filosoof Alasdair MacIntyre en in de theologie door Stanley Hauerwas, maar komt op steeds meer plekken terug. Zo kregen Beatrice de Graaf en Rik Peels onlangs in NRC ruimte voor een uitgebreide serie opinieartikelen over de klassieke deugden.
Polarisatie en deugden – in het nummer dat voor u ligt, proberen we die twee met elkaar te verbinden. Is het een te zien als een antwoord op het ander, en zo ja, hoe dan? Om te beginnen neemt Ariaan Baan ons mee in de deugdethiek. Bas van der Graaf duikt vervolgens de Bijbel in: in hoeverre is ook de Bergrede als ‘deugdethiek’ te begrijpen? Jos Wienen tekent aan de hand van het boek Spookkloven van Jan Willem Duyvendak welke polarisatie er nu werkelijk is en komt daarbij uit bij emoties. Rens de Ronde zoekt een verdieping van die emotie aan de hand van Kierkegaards analyse van de angst. En ten slotte beschrijft Dick Wolters, gepromoveerd op Stanley Hauerwas, hoe samen bidden verbindend werkt.
In de bijbelstudie onderzoekt Lennart Hoftijzer hoe de profeet Nahum ons een weg wijst naar vrede. In het 'Laatst geboekt' neemt Kees van den Berg ons mee in een drietal prachtige kinderboeken, waarin misschien nog wel de meeste wijsheid te vinden is.
Voor de inhoudsopgave, klik hier
Voor een los nummer (gedrukt of in PDF), klik hier.

------------------------------------------

Het november-nummer (Kontekstueel 39-6) had als thema: Neocalvinisme. Een (her)levende traditie.

Uit het redactief:
Op de vraag wat het neocalvinisme precies is, denk ik zomaar aan kerkgenootschappen of christenen met een calvinistisch gereformeerde achtergrond, die zich soms al te snel beroepen op Johannes Calvijn. Maar het neocalvinisme uit het einde van de negentiende en begin van de twintigste eeuw had juist voor ogen om de gereformeerde theologie weer bij de tijd te brengen.
Inhoudelijk is het gedachtegoed van het neocalvinisme diep doordrongen van het besef dat Gods heil te maken heeft met het leven van alledag. Zoals Abraham Kuyper, een van de voormannen van het neocalvinisme, het verwoordde: ‘Geen duimbreed is er op heel ‘t erf van ons menschelijk leven, waarvan de Christus, die áller Souverein is, niet roept: “Mijn!”’
Het blijft lastig om het neocalvinisme direct in een paar woorden te vatten. Johan Snel duidt in het eerste artikel aan wat het neocalvinisme voor Kuyper zelf was.
Opvallend genoeg is het neocalvinisme voor veel christenen in het buitenland een groeiende inspiratiebron. Internationale studenten in Nederland schrijven de laatste jaren geregeld een masterthesis gelinkt aan het neocalvinisme. In het tweede artikel geeft Matthew Kaemingk zes redenen voor de groeiende populariteit van het neocalvinisme over onze landsgrenzen heen. Maar dat het neocalvinisme ook zeggingskracht heeft in Nederland vandaag de dag, betoogt Marinus de Jong in het derde artikel. Hij stipt de terreinen van onderwijs en politiek, apologetiek en wetenschap en kerk en wereld aan, waarop het neocalvinisme Gods heil wil concretiseren. En wat betreft het terrein van de wetenschap wijdt Koert van Bekkum in het vijfde en laatste artikel verder uit over de neocalvinistische omgang met de Bijbel.
Ten slotte gaan zowel Wim Dekker in de Laatst geboekt als Gerard den Hertog in de Kroniek in op de actualiteit rondom Gaza en Israël. Boeiend én genuanceerd.
Voor het volledige redactief, klik hier
Voor de inhoudsopgave, klik hier
Voor een los nummer (gedrukt of in PDF), klik hier.

Cadeau

Op zoek naar een origineel cadeau? Geef een geschenkabonnement op Kontekstueel. Voor slechts € 15,- (een half jaar) of € 30,- (een jaar). Toezending stopt automatisch na afloop. Voor aanmelding, klik hier

Losse nummers zijn verkrijgbaar, op papier (€ 6,- incl. porto) of als PDF (€ 3,-).
Voor losse nummers, klik hier

Het september-nummer 2025 (Kontekstueel 39-5) schonk bijzondere aandacht aan de Geloofsbelijdenis van Nicea,
bij het 1700-jarig bestaan van deze belijdenis.

Uit het redactief:
‘Wij geloven in één God, de almachtige Vader.’ Zo begint de Geloofsbelijdenis van Nicea in Belijdenisgeschriften van de Protestantse Kerk in Nederland. Waar de Apostolische Geloofsbelijdenis in diezelfde uitgave met ‘ik’ begint, begint die van Nicea in het Grieks heel nadrukkelijk met een meervoud. Wij geloven.
Nu is het de vraag hoe veel je achter dat meervoud moet zoeken. In de Latijnse vertaling valt het al weg: daar is het geen credimus, maar credo. En ondanks de eensgezindheid die uit de Griekse tekst spreekt, blijkt uit de geschiedenis dat de interpretatie van die tekst toch heel wat verdeeldheid heeft kunnen veroorzaken. Verdeeldheid die bij het opstellen van de belijdenis ook al een gegeven was, overigens: tegenover het ‘wij’ staat ook dan al een ‘zij’, namelijk de volgelingen van Arius.
Toch is de Geloofsbelijdenis van Nicea uniek in haar vermogen om tegenstellingen tussen kerken te overbruggen. Dat blijkt uit tal van activiteiten die dit jaar worden georganiseerd ter ere van het 1700-jarig bestaan van de belijdenis, van de Week van Gebed in januari tot de Nacht van de Theologie in november. Het is niet alleen een belijdenis die de kerk van het Westen en van het Oosten aan elkaar verbindt (enkele details daargelaten), ze blijkt ook binnen versplinterd protestants en evangelisch Nederland heel wat handen op elkaar te krijgen.
Als redactie van Kontekstueel geven we dan ook graag aandacht aan het jubileum van ‘Nicea’. We doen dat met een nummer waarin de breedte van het ‘wij’ weerspiegeld wordt. Eginhard Meijering gaat in op de achtergronden van de belijdenis en stelt dat de belijdenis ons stilzet bij wie God in wezen is. Herwi Rikhof neemt ons mee in haar christologie. Coen Wessel bespreekt de betekenis van Nicea voor de oecumene, waarbij hij letterlijk een kijkje in de keuken neemt bij oosters-orthodoxe priesters. Blijkens de bijdrage van Teun van der Leer bereikt die oecumene ook evangelischen en baptisten. Of de hoge opvatting van Christus in de belijdenis er ook in slaagt ons met joden te verbinden, is inzet van de bijdrage van Liuwe Westra. En dat een belijdenis niet alleen bestudeerd, maar vooral ook beleden moet worden, bepleit Arjan Plaisier tot slot als hij haar verbindt aan de liturgie.

Voor de inhoudsopgave van dit nummer, klik hier
Voor het volledige redactief, klik hier
Voor een los nummer (gedrukt of in PDF), klik hier.

De artikelen van het Zomernummer zijn nu voor iedereen toegankelijk op de website.

Archief Kontekstueel online
De artikelen in Kontekstueel worden een half jaar na verschijnen op de website geplaatst.
De nummers van 1986 t/m 2003 (jaargang 1 t/m 17) kunnen worden gedownload als PDF.
De website bevat een inhoudsopgave en een tekstregister van alle verschenen nummers. 
Zie: www.kontekstueel.nl/archief

Abonnement / losse nummers
Een abonnement kost € 30,00 per jaargang, voor studenten € 22,50.
Voor een nieuw abonnement (of voor het opzeggen van een abonnement), klik hier
Voor een geschenkabonnement (een half jaar €15,- of een jaar € 30,-), klik hier

Losse nummers zijn verkrijgbaar voor € 6,00 (incl. porto), vanaf 5 exemplaren korting.
Losse nummers zijn ook verkrijgbaar in PDF voor € 3,00.
Voor losse nummers, klik hier
of via tel. 071-5212087

Voor vragen of opmerkingen over de website,  Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.