Skip to main content

Kontekstueel, tijdschrift voor gereformeerd belijden nú, wil een brug slaan tussen de gereformeerde traditie en de vragen van deze tijd. Het wil opiniërend werken op het gebied van kerk en theologie, voor theologen en voor geïnteresseerde gemeenteleden.

Op 5 juni 2026 wordt de jubileumdag van Kontekstueel gehouden in Nijkerk.
Prof. dr. Arnold Huijgen, hoogleraar aan de PThU, zal spreken over:

Eén ding is nodig; de kern van gereformeerd belijden nú

Lees hier meer over deze bijeenkomst, waarvoor u hartelijk wordt uitgenodigd.
Om zich op te geven voor de jubileumdag, klik hier

------------------------------

In mei verschijnt Kontekstueel 40-3 met als thema: De (op)gave van het ouder worden. Ouderen in de kerk.

Na aandacht voor kleine gemeenten en voor de jongeren willen we het eens hebben over de oudere generatie. En dat willen we niet ‘problematisch’ insteken.
Zeker, de samenleving vergrijst, en maatschappelijk gezien geeft dat veel uitdagingen.
Dat heeft ook zijn effecten op de kerk. Maar wanneer we dat als een gegeven zien, kunnen we ons ook focussen op de waarde en de gave van het ouder worden.
Wat brengt de ouderdom ons en wat brengen oudere mensen ons – ook op geloofsgebied en in de kerk?

  • Ouderenpastor Fré van Roest vertelt over de cursus ‘Omega voor ouderen’, die bestaat uit een serie ontmoetingen waarin vragen van ouderen centraal staan. Hij deelt daarbij de doelen van de cursus en wat er uit is voortgevloeid.
  • Bas Plaiser neemt ons mee in zijn ervaringen vanuit zijn werk in Indonesië, en welke plek oudere mensen innemen in de Torajagemeenschap, waarvan hij samen met zijn gezin een tijd deel heeft uitgemaakt.
  • Alfred Teeuw, specialist ouderengeneeskunde, gaat in op de vraag naar de menselijke waardigheid: waar begint en/of eindigt die? Hij betrekt daarin bijbelse noties en verlegt het gesprek naar de beschermwaardigheid van het menselijk leven.
  • Omdat we niet alleen óver maar ook mét ouderen willen spreken, gingen Arjan Markus en Koos van Noppen in gesprek met Jo de Jonge uit Rotterdam, over haar idealen in het gemeente zijn en over welke rol zo iemand speelt in de missionaire houding en gastvrijheid binnen de gemeente. Een kleurrijk interview! En mede vanuit zijn, schrijft Hans de Waal deed onderzoek naar het diaconaat van de Protestantse Kerk in een samenleving met veel ouderen en schrijft vanuit diaconaal perspectief over de zegen van oudere mensen voor de kerk.

Later meer informatie over dit nummer
Voor een los nummer (gedrukt of in PDF), klik hier.

------------------------------

In maart 2026 verscheen Kontekstueel 40-2 met als thema: Klein maar fijn. Over de vitaliteit van kleine gemeenten.
Uit het redactief:
Nogal eens horen we de succesverhalen: nieuwe, bloeiende en soms snelgroeiende gemeenten. Maar er zijn ook kleine, stabiele gemeenten, rustig doorgaand, jaren volhardend, soms tegen de klippen op, dan weer met veel bezieling. In dit nummer gaat het over deze ‘kleine gemeenten’.
Maar wat is de definitie van een kleine gemeente? Volgens de Protestantse Kerk in Nederland zijn dat gemeenten met minder dan driehonderd leden. Ik gok er dan trouwens op dat het hierbij gaat om ‘papieren leden’, niet om kerkgangers. En misschien stellen andere kerkgenootschappen weer andere grenzen.
Op het eerste gezicht klinkt zo’n getal van driehonderd overigens nog vrij neutraal. Maar in mijn ervaring heeft in de kerk ‘klein’ vaak een negatieve klank en ‘groot’ een positieve(re) klank. Klein is niet of minder fijn; groter is beter. En nu kennen we in de kerk wel de beeldspraak van het groeien in Christus, maar dat is nog wel iets anders dan onze fixatie op aantallen, die eerder voortkomt uit een ongezond groeimodel dat ons wereldbeeld bepaalt en ook de kerk binnen sijpelt…..
Auteurs in dit nummer noemen veel getallen. Ergens begrijp ik dat: om een beeld te schetsen. Maar het wordt ongezond als we met grote aantallen willen pronken. Ben je van meer betekenis als je meer mensen bereikt? Abraham bad het in Genesis 18 af tot een getal van tien die er voor de Heer al toe deden. In Lucas 15 brengt Jezus het getal in meerdere gelijkenissen terug tot één, met vers 10 als een sleutelvers: ‘Er heerst vreugde onder de engelen van God over één zondaar die tot inkeer komt.’...
Kleine gemeenten hebben – net als grotere gemeenten – ook zorgen en uitdagingen. Die blijven in dit nummer niet onbenoemd. Maar waarin en vanuit welk geloof vinden zij hun kracht? Hopelijk voert dat de boventoon, en nodigt het ook uit om in het klein kerk te zijn – te blijven of te worden.

Voor het gehele redactief, klik hier
Voor de inhoudsopgave, klik hier
Voor een los nummer (gedrukt of in PDF), klik hier.

Cadeau

Op zoek naar een origineel cadeau? Geef een geschenkabonnement op Kontekstueel. Voor slechts € 15,- (een half jaar) of € 30,- (een jaar). Toezending stopt automatisch na afloop. Voor aanmelding, klik hier

Losse nummers zijn verkrijgbaar, op papier (€ 6,- incl. porto) of als PDF (€ 3,-).
Voor losse nummers, klik hier

Het januari-nummer 2026 (Kontekstueel 40-1) had als thema: De deugd in het midden. Deugdethiek en polarisatie.

Uit het redactief:
De laatste tijd hoor je regelmatig dat we in een tijd van polarisatie leven. De politiek lijkt hopeloos verdeeld, internationaal lijken er meer kampen dan bondgenootschappen te zijn en ook op het kerkelijke erf is het scheiding dat de boventoon voert. De Christelijke Gereformeerde Kerken zijn op het moment van schrijven volgens sommigen gescheurd, volgens anderen nog niet, en de ‘conservatieve zuil’ waarover soms sprake is versterkt ook niet bepaald de eensgezindheid.
Tegen die achtergrond valt een andere trend op. In de theologie is er sprake van een revival van de antieke deugdethiek. Deze manier van ethiek bedrijven vraagt: ‘wat is goed leven?’ Deze vorm van ethiek is doordacht door de Schotse filosoof Alasdair MacIntyre en in de theologie door Stanley Hauerwas, maar komt op steeds meer plekken terug. Zo kregen Beatrice de Graaf en Rik Peels onlangs in NRC ruimte voor een uitgebreide serie opinieartikelen over de klassieke deugden.
Polarisatie en deugden – in het nummer dat voor u ligt, proberen we die twee met elkaar te verbinden. Is het een te zien als een antwoord op het ander, en zo ja, hoe dan? Om te beginnen neemt Ariaan Baan ons mee in de deugdethiek. Bas van der Graaf duikt vervolgens de Bijbel in: in hoeverre is ook de Bergrede als ‘deugdethiek’ te begrijpen? Jos Wienen tekent aan de hand van het boek Spookkloven van Jan Willem Duyvendak welke polarisatie er nu werkelijk is en komt daarbij uit bij emoties. Rens de Ronde zoekt een verdieping van die emotie aan de hand van Kierkegaards analyse van de angst. En ten slotte beschrijft Dick Wolters, gepromoveerd op Stanley Hauerwas, hoe samen bidden verbindend werkt.
In de bijbelstudie onderzoekt Lennart Hoftijzer hoe de profeet Nahum ons een weg wijst naar vrede. In het 'Laatst geboekt' neemt Kees van den Berg ons mee in een drietal prachtige kinderboeken, waarin misschien nog wel de meeste wijsheid te vinden is.
Voor de inhoudsopgave, klik hier
Voor een los nummer (gedrukt of in PDF), klik hier.

-----------------------------------

Het november-nummer (Kontekstueel 39-6) had als thema: Neocalvinisme. Een (her)levende traditie.

Uit het redactief:
Op de vraag wat het neocalvinisme precies is, denk ik zomaar aan kerkgenootschappen of christenen met een calvinistisch gereformeerde achtergrond, die zich soms al te snel beroepen op Johannes Calvijn. Maar het neocalvinisme uit het einde van de negentiende en begin van de twintigste eeuw had juist voor ogen om de gereformeerde theologie weer bij de tijd te brengen.
Inhoudelijk is het gedachtegoed van het neocalvinisme diep doordrongen van het besef dat Gods heil te maken heeft met het leven van alledag. Zoals Abraham Kuyper, een van de voormannen van het neocalvinisme, het verwoordde: ‘Geen duimbreed is er op heel ‘t erf van ons menschelijk leven, waarvan de Christus, die áller Souverein is, niet roept: “Mijn!”’
Het blijft lastig om het neocalvinisme direct in een paar woorden te vatten. Johan Snel duidt in het eerste artikel aan wat het neocalvinisme voor Kuyper zelf was.
Opvallend genoeg is het neocalvinisme voor veel christenen in het buitenland een groeiende inspiratiebron. Internationale studenten in Nederland schrijven de laatste jaren geregeld een masterthesis gelinkt aan het neocalvinisme. In het tweede artikel geeft Matthew Kaemingk zes redenen voor de groeiende populariteit van het neocalvinisme over onze landsgrenzen heen. Maar dat het neocalvinisme ook zeggingskracht heeft in Nederland vandaag de dag, betoogt Marinus de Jong in het derde artikel. Hij stipt de terreinen van onderwijs en politiek, apologetiek en wetenschap en kerk en wereld aan, waarop het neocalvinisme Gods heil wil concretiseren. En wat betreft het terrein van de wetenschap wijdt Koert van Bekkum in het vijfde en laatste artikel verder uit over de neocalvinistische omgang met de Bijbel.
Ten slotte gaan zowel Wim Dekker in de Laatst geboekt als Gerard den Hertog in de Kroniek in op de actualiteit rondom Gaza en Israël. Boeiend én genuanceerd.
Voor het volledige redactief, klik hier
Voor de inhoudsopgave, klik hier
Voor een los nummer (gedrukt of in PDF), klik hier.

 

Archief Kontekstueel online
De artikelen in Kontekstueel worden een half jaar na verschijnen op de website geplaatst.
De nummers van 1986 t/m 2003 (jaargang 1 t/m 17) kunnen worden gedownload als PDF.
De website bevat een inhoudsopgave en een tekstregister van alle verschenen nummers. 
Zie: www.kontekstueel.nl/archief

Abonnement / losse nummers
Een abonnement kost € 30,00 per jaargang, voor studenten € 22,50.
Voor een nieuw abonnement (of voor het opzeggen van een abonnement), klik hier
Voor een geschenkabonnement (een half jaar €15,- of een jaar € 30,-), klik hier

Losse nummers zijn verkrijgbaar voor € 6,00 (incl. porto), vanaf 5 exemplaren korting.
Losse nummers zijn ook verkrijgbaar in PDF voor € 3,00.
Voor losse nummers, klik hier
of via tel. 071-5212087

Voor vragen of opmerkingen over de website,  Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.